Het belang van innovatie in de zorg is geen punt van discussie. Ook in tijden van bezuiniging zouden ziekenhuizen 3% van hun budget moeten besteden aan innovatie.  En neem deze 3% ook  op in de DBC-financiering. Dat stelt Guus Schrijvers, hoogleraar Public Health. Hij is een actieve onderzoeker en aanjager van zorginnovaties. Hij is een goed voorbeeld van een expert die bereid is zijn kennis te delen. Dat doet hij via nieuwsbrieven en de website van het Julius Center for Public Health (UMC Utrecht). Daar kunt u ook een interview met hem bekijken waarin hij zijn visie op innovatie in de zorg toelicht. We hebben enkele van zijn ideeën en adviezen voor u op een rij gezet.

Schrijvers stelt dat zorginstellingen te maken krijgen met drie belangrijke factoren:
•    toename van marktwerking
•    roep om innovatie
•    noodzaak van bezuiniging

Hij roept ziekenhuisbestuurders op om een samenhangende visie te ontwikkelen waarmee recht gedaan wordt aan al deze factoren. Hij adviseert om 3% van het totale budget te besteden aan innovatie. Daarbij kan het gaan om inhoudelijke innovaties (bv. een betere diagnostische procedure), om procesinnovaties (bv. inzet van e-health) of om structuurinnovaties, waarbij bijvoorbeeld taakherschikking in een zorgketen plaatsvindt (sommige taken uit de tweede lijn, worden in de eerste lijn uitgevoerd).  In zijn rapport 'Ruimte voor ziekenhuisinnovaties' geeft hij diverse aanbevelingen om innovaties te faciliteren.

Naast een vast budget voor innovatie noemt hij onder andere:

• tijdelijke toelating (3-5 jaar)  van innovatieve behandelingen in het zorgverzekeringspakket.
• samenwerking tussen zorgverzekeraars en zorgaanbieders op basis van vertrouwen in plaats van elkaar gevangen houden in wederzijds wantrouwen
• fors investeren in ICT voor e-health en een geïntegreerd elektronisch dossier
• investeren in zorgpaden om zowel over- als onderbehandeling te voorkomen.
• kennis nemen van buitenlandse voorbeelden, waarbij Kaiser Permanente uit de VS een van zijn favorieten is
• blijven vasthouden aan de vrije toegankelijkheid van ziekenhuizen. Patiënten kunnen dan zelf naar het ziekenhuis  gaan dat moderne zorg levert. Ziekenhuizen die achterblijven, worden zo gedwongen om ook te innoveren
• financieel ondersteunen van voorlopers op het gebied van innovatie in de zorg

Uit gesprekken met ziekenhuisdirecties komt onder andere naar voren dat een van de problemen van marktwerking in de zorg is, dat op zorginnovaties geen octrooi aan te vragen is. Dus het is voor zorginstellingen ook lastiger om zelfgedane investeringen terug te verdienen via  'vermarkting' van innovatieve behandelingen. Nu zijn er weliswaar subsidies aan te vragen voor ontwikkeling/innovatie, maar de klacht is dat deze veel administratieve rompslomp met zich meebrengen. Schrijvers noemt dit model het 'hand op houden'. Hij ziet wel het belang van de inzet van subsidies, maar adviseert bestuurders om meer het model van  'zelf de broek op te houden' te volgen, door met zorgverzekeraars te onderhandelen over budget voor innovatie.

IPPZ gebruikt nieuwe ICT-toepassingen om zowel inhoudelijke als procesinnovaties te realiseren. E-health omvat veel meer dan het aanbieden van online voorlichting of behandeling. In brede zin gaat het om inzet van moderne informatietechnologie om de zorg te verbeteren. In de afgelopen decennia zijn innovatieve ideeën ontstaan die nog maar gedeeltelijk gerealiseerd zijn, zoals ketenzorg, zorgpaden, meer regie voor de patiënt, meer betrekken van verwanten. Met de komst van het internet zijn de mogelijkheden om deze zorgverbeteringen te realiseren sterk toegenomen. Ook wordt snel duidelijk welke rol internet kan spelen in het verbinden van mensen die ervaringen en kennis willen uitwisselen om zo zelf beter met hun ziekte of problemen te kunnen omgaan. Anders gezegd: als ziekenhuizen of GGZ-instellingen nu niet voldoende investeren in innovatie en moderne zorg, zullen ze straks achter de feiten aan lopen.

Schrijvers is een belangrijke mediator tussen beleidsmakers (VWS), ziekenhuisbestuurders en zorgverzekeraars. IPPZ heeft de ambitie om in samenwerking met professionals, bestuurders en financiers van zorg ook innovatie in de zorg te stimuleren en te realiseren. Dat doen we door ons veelvuldig voor te stellen hoe optimale zorg voor de patiënt er in de toekomst uitziet, en door software te ontwikkelen waarmee de activiteiten van patiënt en behandelaar maximaal gefaciliteerd worden.


Aanvullende informatie:
Rapport 'Ruimte voor ziekenhuisinnovaties' (pdf)


Interview met Guus Schrijvers:
http://www.integratedcare.nl/video-interviews/interview/index.php

Website Julius Center:
http://www.integratedcare.nl/